ĐỌC "TRĂNG SÁNG"...

By NGUYỄN NGỌC CHIẾN

 

      ĐỌC "TRĂNG SÁNG"

của NguyễnNgọcChiến


HOÀNG THÁI SƠN

Nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Nhật Lệ

         
        
          Quảng Trị mảnh đất đã trở thành bảo tàng lịch sử sinh động về cuộc đối đầu giữa ta và bọn Mỹ - ngụy một thời không chỉ cho ta thấy những mảnh đất những con người anh hùng mà còn mang lại biết bao cảm xúc qua những trang văn của nhiều cây bút nhất là những cây bút vốn sinh ra lớn lên sống chết với quê hương xứ sở. Trong bài viết ngắn này tôi muốn nói đến một cây bút như thế: Nguyễn Ngọc Chiến và tập truyện ngắn Trăng sáng của anh.




TRĂNG SÁNG

Tập truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Chiến

Chịu trách nhiệm xuất bản: NGUYỄN DUY TỜ

Biên tập: Nhà văn TRẦN THÙY MAI

Trình bày bìa: Họa sỹ HỒ THANH THOAN

NHÀ XUẤT BẢN THUẬN HÓA - HUẾ.

        
          Nét nổi bật bao trùm tập truyện là tác giả nhờ sinh ra ở vùng đất lửa nhờ chứng kiến cảnh mất mát hy sinh cũng như tinh thần quả cảm của quân và dân ta nên trang viết luôn đầy đặn hiện thực thời hậu chiến trên mảnh đất chưa nguội tắt ngọn lửa chiến tranh. Mỗi truyện ngắn trong tập xa gần đậm nhạt đều mang dấu vết của chiến tranh trực tiếp hay gián tiếp đều bị cuộc chiến tranh chi phối tác động đến từng số phận. Và như bất cứ nơi nào trên trái đất vào bất cứ thời nào đau khổ nhất mất mát nhất cuối cùng vẫn là người đàn bà. Rất nhiều thân phận đàn bà đau xót trong tập truyện ngắn này. Trực tiếp từ chiến trường trở về hậu phương với nhiều kỷ niệm vui buồn như o Lệ được Nguyễn Ngọc Chiến kể lại trong một truyện ngắn cảm động. O Lệ công tác ở một trạm giao bưu trong chiến tranh rất nhiều gian khổ áo quần rách nát có lúc "chuyện riêng" của phụ nữ Lệ cũng không còn cách che đậy để đến mức ngồi vào võng đã vô tình để lại vệt máu trên võng! Hình ảnh ấy quả là rất thực tế rất sinh động mà chỉ người am tường mới nắm được. Truyện "Người đàn bà kéo đũi" đề cập đến thân phận của người đàn bà ở hậu phương có chồng ra trận. Chồng Chiêm vào Nam chiến đấu anh yêu Lâm một cô gái ở mặt trận. Họ có với nhau một đứa con. Lâm mang con về quê Chiêm nói rõ mọi chuyện chị xin lỗi Chiêm. Thế rồi Chiêm chấp nhận lặng im đợi chồng. Đó là một nét đẹp của người phụ nữ Việt Nam có thể gặp rất nhiều nơi bởi vậy câu chuyện có tính khái quát cao.

         Tình yêu của Quế dành cho Bảo trong truyện "Mùa hoa dẻ" một anh bộ đội từng chiến đấu bảo vệ quê hương Quảng Trị là tình cảm đẹp trong sáng thuỷ chung mặc dù người yêu bặt vô âm tính. Thái độ sống của Quế có phần khắc kỷ nhưng đằng sau đó là cả một tấm lòng. Chính thái độ đó đã làm Bảo đau khổ vì gặp phải một người vợ chỉ biết có tiền bạc mà thôi. Tác giả nêu lên hai hình ảnh đối lập càng làm nổi rõ cái chất phác thật thà thuỷ chung của một người con gái đẹp người đẹp nết. Hình ảnh mùi hoa dẻ cứ phảng phất trong suốt câu chuyện là dụng ý nghệ thuật của tác giả; đó là cái thơm cái ngọt ngào của tình yêu đằm thắm âm thầm...


N.N.C 

        
          Tiếp tục viết về người phụ nữ Nguyễn Ngọc Chiến lại đi sâu vào những hoàn cảnh éo le khiến người đọc phải rơi nước mắt. Lành trong "Ngọn lửa hồng trong đêm" đã phải lấy tấm chồng dù giàu sang nhưng mình không yêu. Cuộc đời Lành rơi vào tay một kẻ bất nhân buôn cái chất trắng; đã thế Lành còn bị vợ cả của chồng đánh ghen..."Trăng sáng" là truyện viết về một cô gái vùng cao nhờ một người tù giải cứu khỏi tay bọn xấu rồi đem lòng yêu luôn con người khốn khổ ấy. Do hoàn cảnh nên những đêm trăng tròn hai người phải ngắm trăng hai nơi một giữa trời rộng bao la một đằng sau những song sắt nhà tù! Họ đợi chờ nhau đã mười mùa trăng và còn phải chờ đợi nữa. Ánh trăng giúp Én nhớ người yêu và giúp Quang cố gắng cải tạo để sớm cùng nhau ngắm trăng tròn. Đây là truyện ngắn nổi trội nhất của tập sách vừa giàu tính nhân văn mặt nội dung lại giàu tính nghệ thuật. Vầng trăng khuyết rồi tròn lại khuyết lại tròn như nhịp thở phập phồng của mối tình dở dang đầy lãng mạn. Truyện "Cái giá cuộc đời" viết về một cô gái bị đánh ghen bị tạt axít vào mặt sinh ra dị dạng. Nếu chỉ có thế câu chuyện sẽ chẳng có gì đáng nói. Cái được của truyện là cô gái cứ vác cái mặt dị dạng như ma quỷ đi khắp nơi cho mọi người thấy và không ngại kể hết chuyện đời cho mọi người nghe. Tuyết Lan giải bày tâm trạng đầy sám hối của mình còn người nghe thì rút được bài học về cái giá phải trả cho một mưu mô và một mối tình đầy phi lý và ngang trái.

         Cũng là thân phận những kẻ dưới đáy xã hội Nguyễn Ngọc Chiến còn hướng ngòi bút tới một số đối tượng khác. Đó là anh Mô tâm thần một người dở hơi nhưng tốt bụng. Anh làm nghề quét chợ. Hình ảnh ngày ngày Mô thu gom những phế thải ở cái chợ chen mua chen bán vì đồng tiền như chính đó là người làm sạch môi trường xã hội làm đẹp cho cuộc đời trái ngược với những người giàu sang những người bình thường không dở hơi như anh Mô nhưng lại vô văn hoá. Những em bé khốn khổ và tốt bụng trong truyện ngắn "Có một đêm như thế" làm ta nhớ mãi và cứ nghĩ chính ta đã từng gặp đâu đó trong cuộc sống hàng ngày.

         Truyện của Nguyễn Ngọc Chiến giàu chất hiện thực anh trung thành với lối viết truyền thống dễ hiểu rất gần gũi. Đọc những bài bút ký của anh càng thêm hiểu văn anh một con người sống đã rồi mới cầm bút. Cảm tưởng những gì anh viết ra là chính anh đã thấy đã từng sống trong đó. Văn Nguyễn Ngọc Chiến có cái duyên riêng của mình. Anh cứ nhẩn nha túc tắc kể để rồi cuối cùng ta sẽ đọc thấy điều gì đó qua giọng điệu dung dị của anh. Chúc Nguyễn Ngọc Chiến ngày càng có những trang văn hay hơn nữa bên cạnh những trang bút ký ghi chép ngồn ngộn chất hiện thực cuộc sống ở một vùng đất còn nóng lửa chiến tranh đang ngày càng biếc xanh màu xanh cỏ non Thành Cổ.

                                                                                                     H.T.S

More...

TẬP TRUYỆN NGẮN "HOA TRÁI MÙA" - NNC

By NGUYỄN NGỌC CHIẾN

 

NHÀ XUẤT BẢN HÀ NỘI

Số 4 - Tống Duy Tân - Quận Hoàn Kiếm - Hà Nội


HOA TRÁI MÙA

Tập truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Chiến 


Chịu trách nhiệm xuất bản:
NGUYỄN KHẮC OÁNH

Biên tập: HOÀNG CHÂU MINH

Trình bày bìa: MAI NGỌC TÚ


                  Tập truyện ngắn

NGUYỄN NGỌC CHIẾN

      và tập truyện ngắn "Hoa Trái Mùa"

HOÀNG GIÁ

Biên tập viên Tạp chí Người Kinh Bắc

          Nhìn cái tên Nguyễn Ngọc Chiến rất lạ lại thấy tập sách xuất bản ở Nhà xuất bản Hà Nội nên mặc dù Đỗ Công Tiềm bảo rằng "Truyện khá đấy" tôi cũng không có hào hứng đọc. Nhưng rồi nhìn cái tiêu đề "Hoa trái mùa" tôi lại sinh ra tò mò liền dở xem mục lục và thế là tôi bắt đầu đọc ngược từ truyện cuối cùng "Hoa trái mùa".

         "Hoa trái mùa"đã cuốn hút tôi bởi cách viết dí dỏm và những tình tiết bất ngờ.  Tuy nhiên tôi vẫn chưa thấy yêu mến Nguyễn Ngọc Chiến. Tôi lại tiếp tục tìm đọc câu chuyện mà tôi đoán là sẽ có nhiều đau khổ. Đó là truyện "Vị đắng tình yêu". Câu chuyện thật éo le cảm động đầy ắp tình người. Nhưng tôi lại tự hỏi vì sao Nguyễn Ngọc Chiến lại cho những tình cảm đẹp đẽ chân thành này mang nhiều vị đắng? Phải chăng quan niệm về tình yêu của Nguyễn Ngọc Chiến khác tôi? Đã thế tôi sẽ tìm đọc tất cả các truyện có liên quan đến tình yêu nam nữ của anh để tự giải toả điều băn khoăn ấy. Bắt đầu là truyện "Tình xưa" rồi "Đứa con riêng" "Thân phận"...và khi sắp đến buổi "Đọc chuyện đêm khuya" của Đài Tiếng nói Việt Nam thì tôi đã đọc hết cả mười ba câu chuyện.

         Tôi tắt đèn mơ màng hình dung lại từng truyện và lờ mờ hiện lên bóng hình tác giả. Có lẽ Nguyễn Ngọc Chiến là một người lính một người từng trải và nhân hậu.

         Tôi nghĩ anh là một người lính bởi trong số mười ba truyện anh đã có tới chín truyện nói về chiến tranh và người lính. Những chi tiết hết sức "bí mật" hết sức đặc trưng mà chỉ có lính mới biết chỉ có lính mới suy nghĩ vậy và hành động vậy. Đó là những chi tiết khá đắt cảm động như chiếc đinh vô hình chốt chặt vào tâm trí người đọc.

         
                                               Ảnh tác giả

           Đọc anh tôi cảm được Nguyễn Ngọc Chiến lại là một người từng trải. Tập truyện với gần bốn mươi nhân vật chính có tên không tên thời nay thời xưa đã cắt lớp gần bốn mươi số phận phần lớn là éo le đớn đau bất hạnh. Những "thân phận" ấy khiến ta vô cùng cảm phục như bác Ba Lục trong "Lá không rụng về cội" như anh Ngọc trong "Đứa con riêng" như "Người đàn ông điên" như Sơn mù trong "Người tôi cần gặp"...Lại có những nhân vật khiến ta lặng đi đánh rơi những giọt lệ buồn người hay nghĩ suy chợt nhớ đến lời nàng Kiều nói cùng Kim Trọng "Trông người lại ngẫm đến ta". Đó là cuộc đời chị Liên đẹp người đẹp nết phải gánh chịu bao nỗi tủi nhục đắng cay bị cộng đồng ruồng bỏ là "người đàn ông điên" hy sinh cả cuộc đời vì sự nghiệp giải phóng dân tộc nhưng đến khi hoà bình lại trở thành thân tàn ma dại là chú Bảy trong "Chiếc nhẫn bạc" trung thực tốt bụng lại chịu bị oan trái đến chết vẫn không được giải...Có lẽ Nguyễn Ngọc Chiến là người đi nhiều biết nhiều chứng kiến nhiều. Các nhân vật của anh rất đa dạng trải khắp Bắc - Trung - Nam không ai giống ai đọc lên ta như thấy ông ấy bà ấy anh ấy chị ấy quanh quẩn đâu đây gần lắm mà nhớ mãi vẫn không ra con người cụ thể.

         Nguyễn Ngọc Chiến còn là một người nhân hậu chẳng phải vì trừ truyện "Đứa con riêng" có cái chết của anh Ngọc còn tất cả các truyện đều kết thúc có hậu theo phong cách những câu chuyện "Ngày xửa ngày xưa" mà là tính cách các nhân vật của anh đều hiền lành trung thực đẹp người đẹp nết. Nguyễn Ngọc Chiến không có "tài" hoặc không muốn có "tài" khi dựng lên những nhân vật phản diện. Kể cả những nhân vật đểu cáng bất nhân như Khả trong "Nắng cuối ngày" anh nhà giàu trong "Huyền thoại đống Ông Ngo"...ta cũng vẫn thấy chưa thật đáng ghét chưa thật căm giận. Có lẽ đó cũng là cái hạn chế của Nguyễn Ngọc Chiến.

         Đọc xong gấp sách lại không ít nhân vật còn lưu lại trong người đọc sự bồi hồi xót thương luyến tiếc. Đó là thành công lớn nhất của Nguyễn Ngọc Chiến. Tuy nhiên cảm giác chung lại là sự thoả thuê nhẹ nhõm như là đã hoàn thành mỹ mãn một công việc cụ thể. Bởi lẽ truyện của Nguyễn Ngọc Chiến phả phê tròn trĩnh quá. Những gì đọc giả băn khoăn đều được anh giải trình cặn kẽ có lý có tình. Ngoài ra thủ pháp hồi tưởng được Nguyễn Ngọc Chiến sử dụng trong hầu hết các truyện khiến người ta như lạc vào một vườn cảnh đẹp nhưng chỉ có một loài hoa...

         Dẫu sao Nguyễn Ngọc Chiến với tập truyện ngắn "Hoa trái mùa" đã gieo vào người đọc những ấn tượng tốt. Riêng tôi tôi thấy mình như được sống lại những năm tháng hào hùng của cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước với bao kỷ niệm vui buồn tự hào và tiếc nuối. Dù chưa gặp anh và chưa biết anh là ai tôi vẫn thấy anh thật đáng yêu và xin được cám ơn anh.

                                                                                                                                                                                                                    H.G

More...