LINH CHI GIỮA LÒNG THÀNH CỔ - NNC

NGUYỄN NGỌC CHIẾN

LinhChi

giữalòngThànhCổ

BÚT KÝ

        

               (Đoạn cuối)
          ...Cuối năm 1999 kỹ sư Lê Văn Quỳnh bắt đầu khăn gói lên đường "tầm sư học đạo". Gia đình chắt chiu được đồng nào bà Dần dồn cả cho chồng lại còn động viên ông: "Mình cố mà học cho tốt rồi về dạy lại cho tôi để tôi và mình cùng làm nấm". Con đường ông đi không phải là vào Nam mà là ra Bắc ra Hà Nội ra với Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam. Nơi ấy ông đã có hơn mười năm sinh sống và gần bốn năm học tập thời trai trẻ. Được giáo sư Nguyễn Lân Dũng giáo sư Dương Đình Đống và nhiều người khác vốn là thầy cũ bạn cũ trực tiếp truyền đạt kiến thức ông học một lèo ba tháng về kỹ thuật trồng các loại nấm. Sau ba tháng ở Hà Nội ông lại xuôi về Thái Bình học thêm một tháng nữa về kỹ thuật chế biến nấm do Hội Nông dân tỉnh Thái Bình tổ chức.


         

          Trở về quê ông bắt tay ngay vào việc. Ông vận động sáu hộ nghèo trong khu phố mỗi hộ một người cùng làm nấm với ông. Có nhân công rồi nhưng vẫn thiếu nhiều thứ. Và cái thiếu nhất vẫn là vốn. Ông làm đơn vay Ngân hàng hai mươi triệu đồng tiền của gia đình cộng với bạn bè cho vay ba mươi triệu đồng nữa vậy là ông có chẵn năm mươi triệu đồng vừa đủ chi phí cho "mẻ" nấm đầu tay. Cả nhà ông bắt đầu lăn lưng ra với nấm từ chuẩn bị dụng cụ che chắn giàn kê tưới tắm cho đến các loại phụ liệu cần thiết như mạt cưa túi nilong nút cổ bông địu các loại cám...Rồi mọi thứ cũng hòm hòm đâu ra đó. Chưa đủ điều kiện làm hẳn những gian nhà riêng biệt để trồng nấm ông đành chấp nhận cho nấm "ở" lẫn với người. Ngôi nhà ông có bốn gian không rộng lắm vậy mà vợ chồng con cái ông dồn hết cả về một gian ba gian còn lại ông để trồng nấm. Cả ngôi nhà bếp ông cũng "tận dụng"  ưu tiên cho công việc. Trong nhà ông nơi nào cũng lỉnh kỉnh nhưng bao bì những giàn gỗ những xô chậu...Bước chân và xó xỉn nào cũng một mùi hăng hăng nông nồng ẩm ướt khó chịu. Nhưng thời gian thu hoạc nấm cũng đã đến.
          - Vụ đầu này tôi lỗ mất mười lăm triệu đồng! - Ông Quỳnh đột ngột nói.
         
- Tính chi ly phải gần hai mươi triệu chứ! - Bà Dần nói chen vào.
         
- Sao thế? - Tôi hỏi.
         
- Chung quy cũng là do mình áp dụng kỹ thuật chưa đến nơi đến chốn. - Ông Quỳnh ngậm ngùi trả lời.


         

          Để thu hoạch một vụ nấm Linh Chi phải qua chín tháng ròng rã chăm sóc. Nhưng theo như vợ chồng ông Quỳnh cho biết thì trong chín tháng ấy chỉ vất vả nhất mọi yếu tố kỹ thuật thành công hay thất bại lại tập trung chủ yếu vào tháng đầu tiên. Một quy trình sản xuất nấm Linh Chi phải tuần tự thực hiện đủ các bước. Bắt đầu là việc phơi phong và sàng lọc mạt cưa sao cho mạt cưa sạch sẽ khô ráo. Sau đó trộn đều mạt cưa với vôi và nước ủ trong ba đến năm ngày. Bước tiếp theo là đóng túi tức là cho mạt cưa vào túi nilong. Xong đâu đó thì dồn cả lại chất thành đống để hấp hơi ở nhiệt độ cao trong vòng mười hai tiếng mới được vớt ra để nguội mà phải để tới hai mươi tiếng đồng hồ chứ không thể ít hơn. Công đoạn này gọi là tiệt trùng phụ liệu. Xong đâu đó mới cho phép cấy giống vào túi đặt lên giá.
         
Trong tháng đầu các túi Linh Chi bắt buộc phải nuôi trong phòng tối cho đến khi nào sợi và quả thể của nấm phát triển mới được chuyển sang phòng sáng.  Chu kỳ để nấm phát triển kể từ khi cấy giống cho đến lúc quả thể của nấm nhú ra  khỏi nút cổ vừa tròn trịa một tháng. Tám tháng còn lại là tám tháng chăm sóc tưới tắm cho đến khi nào nấm trưởng thành thu hoạch được.


         

          Ông Quỳnh thất bại vụ nấm này không phải ở tám tháng cuối mà là ở ngay tháng đầu ở đúng vào cái công đoạn tiệt trùng. Đây là công đoạn quyết định thành bại của cả vụ nấm nhưng ông đã sơ hở trong khâu xử lý nào đó. Mà nói như ông thì có thể là do ông hấp hơi phụ liệu chưa đủ mười hai tiếng hoặc để nguội phụ liệu chưa đủ hai mươi bốn tiếng. Sai một ly đi một dặm là vậy. Thôi thì cũng coi như bài học để rút kinh nghiệm cho những vụ nấm sau.
         
Và vụ nấm sau thì ông thành công thật ông đã có lãi hơn hai mươi triệu đồng từ Linh Chi. Vụ này theo như lời bà Dần thì họ đã xử lý kỹ thuật một cách hoàn hảo tất cả các khâu. Thắng lợi tuy chưa phải là lớn nhưng như vậy cũng thu được một món tiền đủ để bù đắp cho vụ trước và trả lương cho nhân công. Mấy năm sau ông liên tiếp thắng liền mấy vụ mỗi vụ đều lãi hai mươi triệu đồng trở trở lên. Ông bắt đầu xây dựng lều trại làm nấm với diện tích hơn một trăm mét vuông. Rồi ông bỏ tiền ra vào tận Đà Nẵng Đồng Nai...học thêm về bí quyết làm nấm. Ông sản xuất thêm nấm Sò nấm Mộc Nhỉ...bán ra thị trường. Cơ sở của ông phải huy động thêm vài chục nhân công nữa mới đáp ứng được công việc.


         

          Hai vụ nấm sau năm đó ông thắng to với sản lượng lên tới sáu tạ nấm Mộc Nhỉ trên ba tạ nấm Sò và non nửa tạ nấm Linh Chi. Một điều không ngờ tới đó là đầu ra vốn lúc nào cũng khiến ông phải thấp thỏm lo âu canh cánh trong lòng giờ bỗng như trống dong cờ mở thuận tiện biết bao. Nấm ông sản xuất ra có bao nhiêu bán hết bấy nhiêu. Riêng với nấm Linh Chi mặc dù giá cả không thấp như nấm Sò nấm Mộc Nhỉ...nhưng cũng bán sạch có lúc không còn để bán. Đôi khi ông phải chịu sự "dỗi hờn" của người quen chỉ vì...thiếu nấm mà nấm ở đây là nấm Linh Chi. Thì ra cuộc sống bây giờ ngày càng ăn ra làm được nên người tiêu dùng cũng không ngại gì khi phải bỏ ra một món tiền lớn mua lấy ký Linh Chi dùng cho việc chữa bệnh phòng bệnh hay bồi bổ cơ thể. Mà phải đâu người xa lạ toàn người trong huyện trong tỉnh cả. Có những người ở vùng nông thôn cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng cũng không tiếc tiền khi được biết về công dụng của nấm Linh Chi. Mới hay Linh Chi thật khéo hấp dẫn người dùng không hổ danh là vị thuốc quý.
         
Khi cơ sở sản xuất nấm đặc biệt là nấm Linh Chi của ông Quỳnh được người ta chú ý đến thì nhiều nhà thuốc Đông y trong và ngoài tỉnh đã đến đây đặt hàng. Và chỉ mới đây thôi ông Ngô Thanh Nghị Chủ tịch Liên minh các Hợp tác xã của tỉnh cũng đã đưa đến nhà ông Quỳnh một vị khách. Đó là Lương y Ngô Qúy Thích một chủ nhà thuốc Đông y nổi tiếng ở Huế. Ông Thích ra gặp ông Quỳnh và có ý định hợp đồng với cơ sở sản xuất nấm của ông mua Linh Chi dài hạn. Nhưng rất đáng tiếc là ông Quỳnh đã không đủ khả năng cung cấp Linh Chi với một số lượng quá lớn như ông Thích yêu cầu.


         

          - Tôi  chỉ tiếc là mình đã để tuột khỏi tay một hợp đồng lớn.- Rồi ông thở dài - Nhưng cũng phải dễ dàng gì lại có thể sản xuất được hàng tấn Linh Chi mỗi vụ như họ yêu cầu được.
         
Bà Dần nói như một lời đề nghị:
          - Giá mà cơ sở của chúng tôi được vay vốn nhiều hơn lãi suất thấp hơn và chu kỳ cho vay dài hơn thì chắc chắn công việc làm ăn của chúng tôi sẽ thuận lợi hơn nhiều.
         
Ông Quỳnh nói rằng bây giờ ở thị xã Quảng Trị đã có thêm hai cơ sở sản xuất nấm của chị Hoàng Thị Mai và chị Nguyễn Thị Phàn bước đầu đã cho thu hoạch khá. Họ là hai trong số hàng chục người ở đây được ông ...truyền nghề. Tuy nhiên họ cũng chỉ mới sản xuất được nấm Sò và nấm Mộc Nhỉ nấm Linh Chi vẫn chưa ai dám làm.
         
Còn gia đình kỹ sư Lê Văn Quỳnh vẫn đều đặn mỗi năm một vụ nấm Linh Chi và tám đến mười vụ nấm Sò nấm Mộc Nhỉ. Hàng ngày vợ chồng ông lúc nào cũng cặm cụi tảo tần với nấm. Riêng ông ngoài công việc làm nấm hàng tháng ông vẫn phải thỉnh thoảng xa nhà đi đến các huyện thị khác để dạy nghề làm nấm cho bà con nông dân. Và trong năm nay ông cũng có dự định mở thêm hai lớp làm nấm cho bà con nghèo ở thị xã quê ông. Trong khu phố người ta thấy ông lúc nào cũng tất bật ngược xuôi. Nào đâu chỉ phải việc sản xuất việc làm nấm...mà ông còn phải đảm đương biết bao nhiêu là công việc từ giữ gìn trật tự trị an đến phong trào của người cao tuổi hội nông dân...việc gì cũng có ông tham gia việc gì cũng có ông dốc toàn tâm toàn ý phục vụ. Ở cái Thành Cổ Quảng Trị này ai cũng biết tên ông. Ai cũng quý ông mến ông bởi người ta thấy ông không chỉ là một người siêng năng cần cù trong công việc mà ông còn là một người sống mẫu mực tình nghĩa với láng giềng bà con chòm xóm.


         

          Thành Cổ Quảng Trị vào những ngày này thật là đông vui nhộn nhịp. Người khắp nơi trong cả nước đang đổ về đây thắp hương tưởng niệm cho người đã khuất.  Và Thành Cổ hôm nay vẫn đang bươn chải bộn bề làm ăn. Dọc các đường phố đã có thêm nhiều nhà cao tầng mọc lên nhiều cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ ra đời. Đâu đâu cũng rộn ràng tiếng máy đâu đâu cũng tràn ngập niềm vui. Chỉ có ở đây bên góc đường Lê Hồng Phong này nghe có vẻ yên ả hơn trầm lắng hơn. Ở đấy vừa có một cơ sở sản xuất nấm Linh Chi ra đời đang ngày ngày âm thầm lặng lẽ làm ăn. Để rồi mỗi năm từ cơ sở này những mẻ Linh Chi những mẻ thuốc quý lần lượt ra đời.
         
Linh Chi giữa lòng Thành Cổ! Linh Chi mang lại vẻ đẹp cho đời! Và Linh Chi - loài nấm quý vị thuốc quý ấy đã thực sự góp thêm một chút hương sắc cho Thành Cổ Quảng Trị thân yêu trên con đường dựng xây đổi mới và phát triển.

                                                                                                                                           N.N.C

HaiYen

Đọc bút ký của anh mà thấy mê "nghề" này rùi
Hi hi trồng nấm thú vụ anh nhỉ mà nhất là nắm Linh Chi
Chúc anh buổi tối vui nhiều nhé

nguyenngocchien

GỬI ANH ĐÀO PHAN TOÀN

Anh Chiến! Tôi cũng hay chỉ định cho bệnh nhân dùng nấm Linh Chi có thể nói là rất có tác dụng Anh ah! Hiện tại chỗ tôi đang phải dùng hàng nhập nên giá cao thành ra dân thường ít có khả năng tiếp cận. Cảm ơn Anh về bài viết bổ ích kính chúc Anh vui khỏe an lành hạnh phúc!
------------------------------------------------------------------------

Cảm ơn anh Đào Phan Toàn đã chia sẻ với bài viết về nấm Linh Chi.
Anh là thầy thuốc Đông y nên hơn ai hết anh hiểu rõ chức năng và công dụng của nấm Linh Chi.
Cũng đúng như anh nói nấm Linh Chi khó tiếp cận và có lẽ trong nhiều nguyên nhân thì có một nguyên nhân đáng phải chú ý đó là của nó khá cao không phải ai cũng có tiền để dùng thường xuyên nhất là những người có mức thu nhập thấp. Chúc anh khỏe!

daophantoan

Anh Chiến! Tôi cũng hay chỉ định cho bệnh nhân dùng nấm Linh Chi có thể nói là rất có tác dụng Anh ah! Hiện tại chỗ tôi đang phải dùng hàng nhập nên giá cao thành ra dân thường ít có khả năng tiếp cận. Cảm ơn Anh về bài viết bổ ích kính chúc Anh vui khỏe an lành hạnh phúc!

NGUYỄN NGỌC CHIẾN

GỬI ANH CA DAO

Anh Chiến
Nấm Linh Chi là một loại thuốc quý bạn tôi đã rất vất vả đi tìm loại thuốc này để điều trị bệnh.
Bài viết của anh là một tư liệu quý.
Thấy anh thích phụ nữ mặc áo dài đẹp nên tặng anh một tấm để thay lời tạ vì thật lâu mới sang thăm anh
-------------------------------------------------------------------------------

Vâng tôi rất thích phụ nữ trong trang phục áo dài.
Cảm ơn anh đã tặng tôi tấm hình rất đẹp!
Chúc anh khỏe và thơ hay.
Hình như anh Ca Dao ở An Giang? Nếu đúng là An Giang thì vui đấy vì hồi xưa đi bộ đội tôi đã đóng quân ở An Giang...
Tôi sẽ thăm anh sau nhé!

NGUYỄN NGỌC CHIẾN

GỬI BẠCH DƯƠNG

Anh sửa giúp em từ "RA" thành "da" anh nhé! Em xin lỗi em nhầm lỗi chính tả.
-----------------------------------------------------------------------------

Cảm ơn Bạch Dương anh đã sửa.
Em dùng nhiều nhiều Linh Chi nên anh thấy trên ảnh da em thật hồng hào.
Em nhớ tiếp tục dùng nấm Linh Chi để trẻ lâu và xinh đẹp mãi nhé!

cadao

Anh Chiến
Nấm Linh Chi là một loại thuốc quý bạn tôi đã rất vất vả đi tìm loại thuốc này để điều trị bệnh.
Bài viết của anh là một tư liệu quý.
Thấy anh thích phụ nữ mặc áo dài đẹp nên tặng anh một tấm để thay lời tạ vì thật lâu mới sang thăm anh

bachduong57

Anh sửa giúp em từ "RA" thành "da" anh nhé! Em xin lỗi em nhầm lỗi chính tả.

NGUYỄN NGỌC CHIẾN

GỬI LÊ BÁ DUY

CẢM ƠN ANH ĐÃ CHO EM ĐỌC MỘT BÀI BÚT KÝ HAY!
VÀO THĂM ANH CHÚC ANH VUI KHỎE!
---------------------------------------------------------------

Tôi cảm ơn chú Lê Bá Duy và chúc chú mạnh khỏe - thơ hay!

NGUYỄN NGỌC CHIẾN

GỬI HẰNG THỦY

Mọi thành công đều phải trải qua những thử thách và cam go phải không anh . Nhờ có ý chí và nghị lực con người sẽ vượt qua tất cả . Bài viết đúng là tư liệu quý đấy anh ạ . Hôm nay em đi về mệt nên sangthăm anh chút nhé .
Chúc anh ngủngon đêm nay anh nhé.
------------------------------------------------------------------------------

Cảm ơn Hằng Thủy đã đọc có những nhận xét về bài viết.
Linh Chi là nấm quý nhưng cũng là vị thuốc quý đồng thời còn dùng để bổ dưỡng cơ thể chỉ có cái là hơi đắt nên không phải ai cũng có điều kiện để dùng.
Chúc em vui khỏe và công tác tốt!

NGUYỄN NGỌC CHIẾN

GỬI ANH HOÀNG HỮU QUYẾT

MNột bài viết nhắc đến sự phát triển và đi lên của quê mình thấy lòng vui ra. Vừa rồi về công tác Quảng Trị và dự đêm thơ Trần Bình hy vọng gặp anh nhưng cuối cùng nghe anh Đức Tiên bảo anh ở tận Vĩnh Linh xa quá thôi thì chịu rồi.
Chúc anh khoẻ.
-------------------------------------------------------------------------------------------------

Cảm ơn anh Hoàng Hữ Quyết đã chia sẻ bài viết này.
Anh ra Quảng Trị nhưng tôi không biết.
Còn Trâng Bình tôi không biết là ai và ở đâu.
Chúc anh khỏe nhé!